مصادره گشته تا دو سال در ازاء سوء اعمال عمال در قيد سلاسل و اغلال بود و موكب همايون فال از آنجا بفيروزى و اقبال بدماوند تشريف برده از راه ييلاق لار و فيروز كوه به قصد زيارت آستان ملايك آشيان حضرت امام - الجن و الانس بجانب مشهد مقدس معلى مزكى در حركت آمدند . ذكر توجه همايون بجانب مشهد معلى و توسيع صحن مبارك و احداث خيابان و عمارات عاليه و اجراى مياه و غير آن چون تراب عتبهء عليهء سلطان روضهء رضا اعنى حضرت اعلى با جهان جهان شرق و عالم عالم ارادت و حسن اعتقاد بمشهد مقدس معلى رسيده سعادت و طواف آستان سدره نشان امام ثامن ضامن عليه السلام مشرف شدند رأى جهان آرا كه بمعمورى اقطاع و آبادانى اصقاع و تعمير بقاع و رياع مفطور و همگى نيت خير امنيت بدان مقصور است بتوسيع صحن مبارك روضهء مقدس متعلق گشته چون صحن سابق در نظر همت و الا تنگ و حقير مينمود و ايوان مير عليشير كه درگاه روضهء مطهر از آنجا است و در جانب جنوبى صحن واقع شده روى بشمال دارد در يك گوشهء صحن افتاده بغايت بدنما بود طبع سليم و دانش مستقيم آن حضرت كه دانش آموز مهندسان فنون بدايع است اقتضاى آن كرد كه عمارات سابق جانب شرقى را [ 605 ] كه انهدام پذيرفته بود برداشته اضافهء صحن نمايند بنوعى كه ايوان مذكور در وسط حقيقى واقع شود و ايوان ديگر در مقابل آن كه جانب شمالى صحن و روى بجنوب داشته باشد و دو ايوان ديگر در طرف شرقى و غربى عمارت كنند كه آن ثانى صحن بيت المعمور مشتمل بر چهار ايوان بلند اركان بوده باشد و خيابانى از دروازهء غربى شهر تا شرقى طرح فرمودند كه از هر طرف بصحن مبارك رسيده از ميان ايوانها بگذرد . چون ساكنان مشهد مقدس معلى و زوار روضهء متبركه از قلت آب در عذاب بودند آب از انهار سرچشمه جلست و قنوات مجدد احداث كرده آن حضرت به شهر درآورده نهرى در ميان خيابان و حوضى بزرگ در وسط صحن موسع مذكور احداث فرمودند كه آب از حوض گذشته بخيابان شرقى طرف پائين پاى مبارك جارى كرده و معماران مهندس و استادان چابك دست شروع در كار كرده در اندك وقتى فرموده‌ها بسركارى حكام مشهد مقدس بنوعى كه مكنون خاطر انور بود در كمال زيب و بها و خوبى و صفا انجام پذيرفت و اليوم آن بلده طيبه اولا از فيوضات مرقد منور حضرت امام مفترض الطاعه و ثانيا از ميامن توجهات خاطر اكسير تأثير تراب عتبة الرضا اعنى حضرت اعلى معمورترين بلاد خراسان و رشك روضهء رضوان است و همچنين متوجه تعمير مزار متبرك خواجه بزرگوار خواجه ربيع الخيثم كه در يك فرسخى شهر واقع است شده عمارت مرغوب طرح انداخته در زيب و زينت آن مبالغهء عظيم فرمودند و احياء عمارت قدمگاه را نيز كه در نيشابور واقع از غايت شهرت محتاج بيان نيست فرموده چون در دامنهء كوه واقع شده آب از بلندى ميريزد فواره‌ها قرار داده از درگاه عمارت تا نيم فرسخ كه سمت راه و شارع عام است خيابانى طرح فرمودند كه آب از دو طرف آن جارى و درختان در اطراف آن غرس شود در وقتى از اوقات كمينه را كه متوجه زيارت روضهء مقدس بود عبور بر آن امكنهء شريفه واقع شد از غايت